{"id":6476,"date":"2019-08-03T12:53:46","date_gmt":"2019-08-03T10:53:46","guid":{"rendered":"https:\/\/aa-pnh.org\/?page_id=6476"},"modified":"2024-05-05T13:43:36","modified_gmt":"2024-05-05T11:43:36","slug":"pnh","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/aa-pnh.org\/tr\/diseases\/pnh\/","title":{"rendered":"PNH"},"content":{"rendered":"<h1><span style=\"color: #f9a801;\">Paroksismal nokturnal hemoglobin\u00fcri (PNH)<\/span><\/h1>\n<p><!-- Inhalt --><\/p>\n<h4><a href=\"#pnhwasist\">1 PNH nedir?<\/a><\/h4>\n<h4><a href=\"#pnhsymptome\">2 Belirtiler<\/a><\/h4>\n<h4><a href=\"#pnhdiagnostik\">3 Tan\u0131<\/a><\/h4>\n<h4><a href=\"#pnhverlauf\">4 Klinik seyir<\/a><\/h4>\n<h4><a href=\"#pnhtherapie\">5 Tedavi<\/a><\/h4>\n<h4><a href=\"#pnhprognose\">6 Prognoz<\/a><\/h4>\n<h4><a href=\"#pnhkinderwunsch\">7 \u00c7ocuk arzusu \/ Gebelik<\/a><\/h4>\n<h4><a href=\"#pnhregister\">8 Kay\u0131t<\/a><\/h4>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><a name=\"pnhwasist\"><\/a><span style=\"color: #f9a801;\">1 PNH nedir?<\/span><\/h2>\n<h3><span style=\"color: #f9a801;\">1.1 Genel bilgiler<\/span><\/h3>\n<p>Paroksismal nokturnal hemoglobin\u00fcri (PNH), ayn\u0131 aplastik anemi gibi \u00e7ok ender g\u00f6r\u00fclen, t\u0131bbi manada habis olmayan, ancak ya\u015fam\u0131 tehdit edebilecek bir hastal\u0131kt\u0131r. Temelinde yatan, kemik ili\u011findeki kan yap\u0131c\u0131 k\u00f6k h\u00fccrelerde ya\u015fanan, kal\u0131tsal olmayan, edinilmi\u015f bir bozukluktur.<\/p>\n<h3><span style=\"color: #f9a801;\">1.2 G\u00f6r\u00fclme (Epidemiyoloji)<\/span><\/h3>\n<p>Hastal\u0131\u011f\u0131n g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 (insidans) y\u0131lda 1 milyon ki\u015fide 1-2 yeni vaka olarak saptanm\u0131\u015ft\u0131r. Fakat \u015fik\u00e2yetlerin (belirtilerin) \u00e7e\u015fitlili\u011fi \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, \u00e7o\u011fu vakada hastal\u0131\u011f\u0131n ay\u0131rt edilememesi y\u00fcz\u00fcnden asl\u0131nda PNH tan\u0131s\u0131n\u0131n epey nadiren koyuldu\u011fu kabul edilmektedir. Hastal\u0131\u011f\u0131n tan\u0131s\u0131n\u0131n en s\u0131k koyuldu\u011fu ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131 25 ila 45 ya\u015flar\u0131 aras\u0131d\u0131r. Her iki cinste yakla\u015f\u0131k ayn\u0131 s\u0131kl\u0131kta rastlanan bu hastal\u0131kta ailesel k\u00fcmelenme g\u00f6zlenmemektedir.<\/p>\n<h3><span style=\"color: #f9a801;\">1.3 Olu\u015fum (Patogenez)<\/span><\/h3>\n<p>PNH, kemik ili\u011findeki kan yap\u0131c\u0131 k\u00f6k h\u00fccrelerde ya\u015fanan bir genetik de\u011fi\u015fim (mutasyon) sonucunda ortaya \u00e7\u0131kar. Bu de\u011fi\u015fim do\u011fu\u015ftan var olmay\u0131p, ilerleyen d\u00f6nemlerde meydana gelir (somatik gen mutasyonu) ve ku\u015faktan ku\u015fa\u011fa aktar\u0131lamaz. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve hasta h\u00fccreler ayn\u0131 anda bir arada bulunabilir (mozaik).<\/p>\n<p>Bu gen mutasyonu tipik olarak genetik materyalin belli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, PIG-A geninde ger\u00e7ekle\u015fir ve kemik ili\u011findeki kan yap\u0131c\u0131 k\u00f6k h\u00fccrelerin birini ya da birden fazlas\u0131n\u0131 etkiler. Gen, normalde \u00f6zel bir \u00e7\u0131pa sistemi olan glikozilfosfatidilinozitol \u00e7\u0131pas\u0131n\u0131n (GP\u0130 \u00e7\u0131pas\u0131) olu\u015fumu i\u00e7in gerekli olan bir biyokataliz\u00f6r\u00fc (enzimi) \u00fcretir. H\u00fccre zar\u0131nda bulunan bu \u00e7\u0131pa \u00e7ok say\u0131da proteinin h\u00fccre zar\u0131na ba\u011flanmas\u0131n\u0131 sa\u011flar ki bu proteinlerin bir i\u015flevi de ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin d\u00fczenlenmesidir. Bunlar ba\u011fland\u0131klar\u0131 h\u00fccreleri v\u00fccudun kendisine ait (yabanc\u0131 de\u011fil) \u015feklinde i\u015faretleyerek onlar\u0131 \u00f6rne\u011fin ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin <span style=\"color: #000080;\"><a style=\"color: #000080;\" href=\"#komplsys\">kompleman sistemi <\/a><\/span> diye adland\u0131r\u0131lan belirli bir k\u0131sm\u0131ndan gelebilecek bir sald\u0131r\u0131dan korurlar.<\/p>\n<p>Burada bu proteinlerden ikisi son derece \u00f6nemli rol oynar:<\/p>\n<ul>\n<li>Kompleman bozunma h\u0131zland\u0131r\u0131c\u0131 fakt\u00f6r (DAF, CD55)<\/li>\n<li>Protektin (MAC-IP: Membran h\u00fccum kompleksi bask\u0131lay\u0131c\u0131 protein, MIRL: Membran reaktif liziz inhibitor\u00fc, CD59)<\/li>\n<\/ul>\n<p>Eritrosit, l\u00f6kosit ve trombositlerin h\u00fccre zar\u0131nda GPI \u00e7\u0131pal\u0131 proteinlerin azl\u0131\u011f\u0131 veya b\u00fct\u00fcn\u00fcyle yoklu\u011fu, bu h\u00fccreleri kompleman sisteminin y\u0131k\u0131m\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda savunmas\u0131z b\u0131rak\u0131r. Bu ko\u015fullar alt\u0131nda eritrositler damar i\u00e7inde patlar (intravask\u00fcler hemoliz) ve kan pulcuklar\u0131 etkinle\u015ftirilir. Bu durum da trombozlara yol a\u00e7abilir.<\/p>\n<p><a id=\"komplsys\"><\/a><strong>Kompleman sistemi bedenimizin mikroplara, parazitlere, yabanc\u0131 molek\u00fcllere vb. kar\u015f\u0131 savunmas\u0131na hizmet eder. Bir kez etkinle\u015ftirildi mi, dalga dalga ilerleyen bir tepkimeler dizgesiyle hedef h\u00fccre imha edilene dek sonlanmayan bir s\u00fcre\u00e7 (kompleman kaskad\u0131) tetiklenmi\u015f olur.<\/strong><\/p>\n<h2><a name=\"pnhsymptome\"><\/a><span style=\"color: #f9a801;\">2 Belirtiler<\/span><\/h2>\n<h3><span style=\"color: #f9a801;\">2.1 Azalm\u0131\u015f h\u00fccre say\u0131lar\u0131 (Sitopeniler)<\/span><\/h3>\n<h4><span style=\"color: #f9a801;\">Kans\u0131zl\u0131k (Anemi)<\/span><\/h4>\n<p>Alyuvarlar\u0131n y\u0131k\u0131m\u0131 (hemoliz) kans\u0131zl\u0131\u011fa (anemiye) ve buna ba\u011fl\u0131 olarak oksijen ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131n (hemoglobinlerin) eksikli\u011fine yol a\u00e7abilir.<\/p>\n<p><strong>Belirtilerden baz\u0131lar\u0131:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Soluk cilt (mu\u011flak belirti)<\/li>\n<li>Performans d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, dikkat da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131\u011f\u0131, depresyon, yorgunluk, bacaklarda a\u011f\u0131rla\u015fma, \u00e7abuk g\u00fcc kayb\u0131<\/li>\n<li>Hemoglobin eksikli\u011fi y\u00fcz\u00fcnden zorlu fiziksel aktivitelerde ortaya \u00e7\u0131kan nefes darl\u0131\u011f\u0131 (dispne)<\/li>\n<li>Ba\u015f d\u00f6nmesi, kulak \u00e7\u0131nlamas\u0131, y\u00fckselmi\u015f kalp at\u0131m h\u0131z\u0131 (ta\u015fikardi), g\u00f6\u011f\u00fcste s\u0131k\u0131\u015fma (anjina pektoris), g\u00f6rme bozukluklar\u0131<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Anemi, bir alyuvar (eritrosit konsantresi) transf\u00fczyonu gerektirecek denli a\u011f\u0131r olabilir.<\/strong><\/p>\n<h4><span style=\"color: #f9a801;\">Di\u011fer h\u00fccre serilerinde eksiklik<\/span><\/h4>\n<p>Alyuvarlar\u0131n yan\u0131nda ba\u015fka h\u00fccre serilerinde de eksiklik (sitopeni) g\u00f6r\u00fclebilir, s\u00f6z gelimi kan pulcuklar\u0131nda (trombositopeni) ya da gran\u00fclositlerde (n\u00f6tropeni). Bu durum genelde PNH\u2019ye e\u015flik eden aplastik aneminin bir ifadesidir.<\/p>\n<h3><span style=\"color: #f9a801;\">2.2 Hemolizin etkileri<\/span><\/h3>\n<p>Alyuvarlar\u0131n y\u0131k\u0131m\u0131, kandaki safra pigmenti olan bilirubinin oran\u0131n\u0131n artmas\u0131na yol a\u00e7ar. Bu da gerek ciltte, gerekse g\u00f6z k\u00fcresinin beyaz renkli d\u0131\u015f tabakas\u0131nda (sklera) bir sararmaya yol acabilir. Bu durumda sar\u0131l\u0131k (ikter ya da skleral ikter) adl\u0131 semptomdan s\u00f6z edilir.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca alyuvar y\u0131k\u0131m\u0131nda hemoglobin salg\u0131lan\u0131r. Kanda mevcut \u00e7ok y\u00fcksek miktardaki hemoglobin b\u00f6brekler taraf\u0131ndan v\u00fccuttan at\u0131l\u0131r ve bu da kendisini koyu renkli, k\u0131z\u0131l-kahverengiye, hatta siyaha \u00e7alabilen idrar ile g\u00f6sterir (hemoglobin\u00fcri).<\/p>\n<p>Sal\u0131nm\u0131\u015f bulunan hemoglobin, \u00e7e\u015fitli ara a\u015famalar sonras\u0131nda, v\u00fccutta kullan\u0131labilecek azot monoksit (NO) d\u00fczeyini d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. Azot monoksit, \u00f6rne\u011fin sindirim sistemindeki ya da akci\u011ferlerdeki d\u00fcz kaslar\u0131n gev\u015femesi i\u00e7in gereklidir. V\u00fccutta yeterince bulunmamas\u0131 halinde d\u00fcz kaslar gerilir, kramplar, damarlar\u0131n kas\u0131lmas\u0131 ve y\u00fcksek tansiyon meydana gelir.<\/p>\n<p>Bu etki mekanizmas\u0131 ile PNH\u2019nin klinik belirtilerinden bir\u00e7o\u011funu a\u00e7\u0131klamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr:<\/p>\n<ul>\n<li>\u015eiddetli, \u00e7o\u011fu kez kriz \u015feklinde kar\u0131n a\u011fr\u0131lar\u0131<\/li>\n<li>Yemek borusunda kas\u0131lmalara e\u015flik eden yutma g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc (disfaji)<\/li>\n<li>Y\u00fcksek tansiyon<\/li>\n<li>Akci\u011fer dola\u015f\u0131m\u0131nda y\u00fcksek kan bas\u0131nc\u0131 (pulmoner hipertansiyon) e\u015fli\u011finde nefes darl\u0131\u011f\u0131<\/li>\n<li>B\u00f6brek i\u015flevinde bozukluk<\/li>\n<li>Sertle\u015fme sorunlar\u0131 (ereksiyon bozuklu\u011fu)<\/li>\n<\/ul>\n<h3><span style=\"color: #f9a801;\">2.3 Bitkinlik (H\u00e2lsizlik)<\/span><\/h3>\n<p>H\u00e2lsizlik deyince ola\u011fan\u0131n \u00f6tesinde uzun s\u00fcren, bedensel ve zihinsel becerileri \u00f6nemli oranda k\u0131s\u0131tlayabilen bir yorgunluk ve bitkinlik durumunu anl\u0131yoruz. Belirgin \u00f6zelli\u011fi, defalarca dinlenme veya uyuma gayretine ra\u011fmen ki\u015finin durumunda hi\u00e7 ya da yeterli bir d\u00fczelme ger\u00e7ekle\u015fmemesi.<\/p>\n<p>H\u00e2lsizli\u011fin olas\u0131 nedenleri aras\u0131nda anemiden ve alyuvarlar\u0131n y\u0131k\u0131m\u0131 ile bunun sonucunda ortaya \u00e7\u0131kan azot monoksit (NO) eksikli\u011finden ba\u015fka, ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi bozukluklar\u0131 ve metabolizma hastal\u0131klar\u0131 da say\u0131labilir.<\/p>\n<h3><span style=\"color: #f9a801;\">2.4 Tromboza yatk\u0131nl\u0131k (Trombofili)<\/span><\/h3>\n<p>Azot monoksit eksikli\u011finin en tehlikeli sonu\u00e7lar\u0131ndan biri, damar i\u00e7i p\u0131ht\u0131la\u015fma (tromboz) olu\u015fumudur. Azot monoksit eksikli\u011finin bir sonucu olarak kan pulcuklar\u0131n\u0131n etkinle\u015ftirilmesi, do\u011fal olmayan bir p\u0131ht\u0131la\u015fmaya olanak tan\u0131r. Bu p\u0131ht\u0131lar bedenin birbirinden farkl\u0131 b\u00f6lgelerinde, s\u00f6z geli\u015fi karaci\u011ferde ya da beyinde, gerek atardamarlarda (arterlerde) gerekse toplardamarlarda (venlerde) meydana gelebilir.<\/p>\n<p>PNH semptomlar\u0131 ve \u015fik\u00e2yetleri kal\u0131c\u0131 nitelikte olabilir. Ayr\u0131ca kompleman sisteminin enfeksiyonlar, gebelik ya da stres nedeniyle etkinle\u015fmesi \u00fczerine semptomlar daha da \u015fiddetli olabilir, hatta \u00e7ok ciddi d\u00fczeyde artan bir alyuvar y\u0131k\u0131m\u0131 (hemolitik kriz) ya\u015fanabilir. B\u00f6yle bir durum, m\u00fcdahale edilmedi\u011fi ko\u015fulda hayati tehlike i\u00e7erebilir. Kan p\u0131ht\u0131lar\u0131 b\u00f6brek k\u0131lcal damarlar\u0131n\u0131 t\u0131kayarak akut b\u00f6brek yetmezli\u011fine yol a\u00e7abilir ve bu hemolitik kriz esnas\u0131nda tromboz riski de artar. Bu s\u00fcre\u00e7lerde genellikle kan nakli (eritrosit konsantresi, EK) gerekli olur.<\/p>\n<h2><a name=\"pnhdiagnostik\"><\/a><span style=\"color: #f9a801;\">3 Tan\u0131<\/span><\/h2>\n<p>PNH tan\u0131s\u0131nda tercihan ak\u0131m sitometrisi ad\u0131 verilen tetkik y\u00f6ntemine ba\u015fvurulur. Bu y\u00f6ntem \u00e7ok hassas olup \u00e7ok az say\u0131da hastalanm\u0131\u015f h\u00fccreyi dahi tespit edebilmektedir. Ayr\u0131ca hastalanan h\u00fccrelerin oran\u0131 (PNH klonu boyutu) ve hangi h\u00fccre serisinin hastaland\u0131\u011f\u0131 (\u00f6r. eritrositler ya da gran\u00fclositler) da epey b\u00fcy\u00fck bir kesinlikle belirlenebilmektedir. Bu tetkikte toplardamardan (periferik dola\u015f\u0131mdan) al\u0131nan kan kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u00d6n tan\u0131da yap\u0131lmas\u0131 gereken di\u011fer incelemeler \u015funlard\u0131r:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Hastal\u0131k \u00f6yk\u00fcs\u00fc (anamnez), aile d\u00e2hil. Bu kapsamda tipik PNH belirtileri \u00f6zellikle sorgulanmal\u0131d\u0131r (bkz. B\u00f6l\u00fcm 2 \u201e<span style=\"color: #000080;\"><a style=\"color: #000080;\" href=\"#pnhsymptome\">PNH belirtileri\u201c<\/a><\/span>)<\/li>\n<li>Fiziki muayene. Burada \u00f6zellikle bak\u0131lacak boyutlar yukar\u0131da da belirtilmi\u015f olan anemi i\u015faretleri, sar\u0131l\u0131k (ikter), akut veya ge\u00e7mi\u015f trombozlara y\u00f6nelik i\u015faretler, kanama belirtileri, <a href=\"https:\/\/aa-pnh.org\/tr\/hastaliklar\/aplastik-anemi\/#aadiagnostik\">aplastik anemi<\/a> (ilgili b\u00f6l\u00fcme bak\u0131n\u0131z) gibi b\u00fcnyesel anomaliler, dala\u011f\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 b\u00fcy\u00fcmesi (splenomegali)<\/li>\n<li>H\u00fccre tetkikleri\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li>Mikroskopik diferansiyel kan say\u0131m\u0131<\/li>\n<li>Retik\u00fclositler<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>Klinik kimya\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li>Hemoliz verileri: \u00f6zellikle LDH, haptoglobin, bilirubin<\/li>\n<li>B\u00f6brek i\u015flevi verileri: kreatinin, \u00fcre<\/li>\n<li>B12 vitamini ve folik asit d\u00fczeyleri<\/li>\n<li>Demir durumu: Ferritin, transferrin, transferrin doygunlu\u011fu, retik\u00fclosit hemoglobini. &gt;1000 \u00b5g\/l \u00fczerindeki ferritind\u00fczeylerinde, a\u015f\u0131r\u0131 demir y\u00fcklenmesine ba\u011fl\u0131 olas\u0131 organ hasarlar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fip ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fine bak\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li>Kalp sa\u011f kar\u0131nc\u0131\u011f\u0131 i\u015flevinin de\u011ferlendirilebilmesi i\u00e7in kan serumunda BNP \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>Fonksiyonel tan\u0131lama<\/li>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li>Kar\u0131n b\u00f6lgesi (bat\u0131n) ultrasonu<\/li>\n<li>Akci\u011fer fonksiyonu<\/li>\n<li>EKG<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>Sitoloji, sitogenetik ve histoloji i\u00e7eren bir kemik ili\u011fi tan\u0131lamas\u0131 da \u00f6n tan\u0131 evresinde ger\u00e7ekle\u015ftirilmelidir. Bu, ayn\u0131 zamanda \u00e7ok ileri d\u00fczeyde bir sitopeni s\u00f6z konusu olmas\u0131 halinde \u00f6zellikle \u00f6nemlidir, zira o ko\u015fulda \u00f6r. aplastik anemi ya da myelodisplastik sendrom (MDS) gibi bir ba\u015fka hematolojik hastal\u0131kla ba\u011flant\u0131l\u0131 bir PNH \u015f\u00fcphesi do\u011facakt\u0131r.<\/p>\n<p>PNH h\u00fccrelerinin (PNH klonunun) tespiti ya da bir kemik ili\u011fi yetmezli\u011fi sendromu tan\u0131s\u0131 \u00fczerine \u00f6zellikle \u00f6n tan\u0131y\u0131 izleyen ilk iki y\u0131l s\u00fcresince 6 ayda bir ya da yeni \u015fik\u00e2yetler ortaya \u00e7\u0131kt\u0131k\u00e7a kontroller yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. PNH klonunun (PNH klon boyutunun) toplam kemik ili\u011fi h\u00fccrelerine oran\u0131 farkl\u0131l\u0131k sergileyebilir ve bu da gerek hastal\u0131\u011f\u0131n seyri, gerekse tedavinin belirlenmesi ve kontrol\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/p>\n<h2><a name=\"pnhverlauf\"><\/a><span style=\"color: #f9a801;\">4 Klinik seyir<\/span><\/h2>\n<h3><span style=\"color: #f9a801;\">4.1 Genel bilgiler<\/span><\/h3>\n<p>PNH\u2019ye ba\u011fl\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lar ve \u015fik\u00e2yetler ki\u015fiden ki\u015fiye epey farkl\u0131l\u0131k sergileyebilir ve yukar\u0131da say\u0131lan semptomlar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ya\u015fam kalitesinin k\u0131s\u0131tlanmas\u0131n\u0131 beraberinde getirebilir. Betimlenen hastal\u0131k mekanizmalar\u0131 s\u00f6z gelimi y\u00fcksek tansiyona, akci\u011ferde y\u00fcksek kan bas\u0131nc\u0131na (pulmoner hipertansiyon) ve b\u00f6brek i\u015flev bozukluklar\u0131na yol a\u00e7abilir. Bu t\u00fcr geli\u015fmeler kal\u0131c\u0131 hasarlar yaratabilece\u011fi i\u00e7in hastal\u0131k seyrinin s\u00fcrekli kontrol\u00fc \u015fartt\u0131r.<\/p>\n<h3><span style=\"color: #f9a801;\">4.2 Damar i\u00e7i p\u0131ht\u0131la\u015fma (Tromboz\/Tromboemboli)<\/span><\/h3>\n<p>PNH\u2019nin en korkulan komplikasyonu damar i\u00e7i p\u0131ht\u0131la\u015fma (tromboz\/tromboemboli) olu\u015fumudur, zira bunun sonu kan damarlar\u0131n\u0131n t\u0131kanmas\u0131na da varabilir. Bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar PNH\u2019nin \u00f6zel tedavisi uygulanmad\u0131\u011f\u0131 ko\u015fulda 10 y\u0131l i\u00e7erisinde bir tromboz olu\u015fmas\u0131 ihtimalinin %30\u2019un \u00fczerinde oldu\u011funu ortaya koymaktad\u0131r. Ayr\u0131ca \u00f6zel PNH tedavisi g\u00f6rmedikleri durumda t\u00fcm PNH hastalar\u0131n\u0131n %30-50 kadar\u0131nda hastal\u0131\u011f\u0131n ilerleyen s\u00fcre\u00e7lerinde tromboz meydana geldi\u011fi saptanm\u0131\u015ft\u0131r. PNH\u2019de t\u00fcm \u00f6l\u00fcm vakalar\u0131n\u0131n %67\u2019ye varan k\u0131sm\u0131n\u0131n nedenini tromboembolik komplikasyonlar olu\u015fturmaktad\u0131r. Bir hastada tromboz geli\u015fmesi olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 muhtemelen PNH h\u00fccrelerinin miktar\u0131na ba\u011fl\u0131 olmakla birlikte, d\u00fc\u015f\u00fck miktarda PNH h\u00fccresine sahip oldu\u011fu belirlenen hastalarda dahi y\u00fcksek tromboz riski s\u00f6z konusu olmaktad\u0131r.<\/p>\n<div id=\"attachment_1607\" style=\"width: 672px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-1607\" class=\"wp-image-1607\" src=\"https:\/\/aa-pnh.org\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/pnh_thrombose_web.gif\" alt=\"PNH tan\u0131s\u0131: olas\u0131 tromboz b\u00f6lgeleri\" width=\"662\" height=\"347\" \/><p id=\"caption-attachment-1607\" class=\"wp-caption-text\"><em>PNH hastalar\u0131nda trombozlar bazen tipik, bazen de tipik olmayan yerlerde olu\u015fabilir:<\/em><\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><span style=\"color: #f9a801;\">4.3 B\u00f6brek i\u015flev bozuklu\u011fu<\/span><\/h3>\n<p>Her \u00fc\u00e7 PNH hastas\u0131n\u0131n ikisinde b\u00f6brek i\u015flevinde bozukluk g\u00f6ze \u00e7arpar. En s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan durum, s\u00fczme i\u015flevinin d\u00fczg\u00fcn yerine getirilememesi ve bu y\u00fczden b\u00f6breklerin kan\u0131 yeterince temizleyememesidir. B\u00f6brek i\u015flevinin \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc olarak kreatinin klirensi ad\u0131 verilen, kan plazmas\u0131n\u0131n bir kas y\u0131k\u0131m \u00fcr\u00fcn\u00fc olan kreatininden temizlenme s\u00fcresini tespit eden bir teste ba\u015fvurulur. Hastal\u0131k s\u00fcrecinde hem s\u00fczme i\u015flevi, hem de kreatinin klirensi k\u00f6t\u00fcye gidebilir.<\/p>\n<h3><span style=\"color: #f9a801;\">4.4 H\u00fccre say\u0131lar\u0131nda azalma (sitopeniler)<\/span><\/h3>\n<p>E\u015flik eden bir kemik ili\u011fi hastal\u0131\u011f\u0131 nedeniyle kan h\u00fccrelerinde g\u00f6zlenen belirgin azalma, en s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan a\u011f\u0131r komplikasyon nedenleri i\u00e7inde %20 ile ikinci s\u0131ray\u0131 al\u0131r. Hastalar\u0131n %15 kadar\u0131 bu s\u00fcre\u00e7te her \u00fc\u00e7 kan h\u00fccresi serisinde eksiklik (pansitopeni) sonucu aplastik anemiye yakalanmaktad\u0131r. Bunun tersi de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr, yani ki\u015fide \u00f6nce aplastik anemi s\u00f6z konusu olup, bu temel \u00fczerinde PNH ortaya \u00e7\u0131kabilmektedir.<\/p>\n<h2><a name=\"pnhtherapie\"><\/a><span style=\"color: #f9a801;\">5 Tedavi<\/span><\/h2>\n<h3><span style=\"color: #f9a801;\">5.1 Genel bak\u0131\u015f<\/span><\/h3>\n<p>PNH\u2019nin tedavisi, \u015fik\u00e2yetlerin ve semptomlar\u0131n derecesine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ortada hastal\u0131kla ba\u011flant\u0131l\u0131 bir \u015fik\u00e2yet yoksa s\u0131k aral\u0131kl\u0131 kontrollerle yetinmek kabul edilebilir. Destekleyici tedbirler ve yayg\u0131n olarak kan suland\u0131rma diye an\u0131lan, p\u0131ht\u0131la\u015fman\u0131n ila\u00e7la \u00f6nlenmesi (antikoag\u00fclasyon) d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Antikoag\u00fclasyon kan\u0131 fiziki bir bi\u00e7imde suland\u0131rmaz, damarlar\u0131n p\u0131ht\u0131larla t\u0131kanmas\u0131n\u0131 (\u201ekal\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131\u201c) \u00f6nler. Semptomatik PNH\u2019de ise tedaviyi belirleyen \u00f6l\u00e7\u00fctler aras\u0131nda kan y\u0131k\u0131m\u0131n\u0131n (hemolizin) \u015fiddeti ve damar i\u00e7i p\u0131ht\u0131la\u015fman\u0131n olup olmay\u0131\u015f\u0131 say\u0131labilir.<\/p>\n<p>A\u015fa\u011f\u0131daki \u015femada hemolitik PNH\u2019nin tedavi yakla\u015f\u0131m\u0131 betimlenmi\u015ftir.<\/p>\n<div id=\"attachment_1610\" style=\"width: 749px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-1610\" class=\"wp-image-1610\" src=\"https:\/\/aa-pnh.org\/wp-content\/uploads\/PNH-Algorithmus.jpg\" alt=\"\u015eekil 4 Basitle\u015ftirilmi\u015f tedavi \u015femas\u0131.\" width=\"739\" height=\"658\" \/><p id=\"caption-attachment-1610\" class=\"wp-caption-text\"><em>\u015eekil 4 Basitle\u015ftirilmi\u015f tedavi \u015femas\u0131. Tedavi algoritmas\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc g\u00f6rmek i\u00e7in onkopedi rehberi web sitesine bakabilirsiniz (T\u00fcrk\u00e7e sunulmamaktad\u0131r): <\/em> <a href=\"https:\/\/www.onkopedia.com\/de\/onkopedia\/guidelines\/paroxysmale-naechtliche-haemoglobinurie-pnh\/@@guideline\/html\/index.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Onkopedia<\/a>.<\/p><\/div>\n<h3><span style=\"color: #f9a801;\">5.2 PNH\u2019nin \u00f6zel tedavisi<\/span><\/h3>\n<p><span style=\"color: #000080;\"><a style=\"color: #000080;\" href=\"#komplsys\">Kompleman sistemi<\/a><\/span> (bkz. 1.3) hastal\u0131kl\u0131 bir bi\u00e7imde de\u011fi\u015fim sergileyen alyuvarlara sald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, onun bir k\u0131sm\u0131 bask\u0131lanarak y\u0131k\u0131m da frenlenebilmektedir.<\/p>\n<p>Nispeten uzun s\u00fcredir onaylanm\u0131\u015f bulunan PNH odakl\u0131 tedaviler, 2007 y\u0131l\u0131nda piyasaya s\u00fcr\u00fclen Eculizumab (Soliris\u00ae) adl\u0131 antikor ve onun daha uzun etkili formu olan, 2019\u2019da izin alan Ravulizumab (Ultomiris\u00ae). Her iki etken madde kompleman sistemine d\u00e2hil olan C5 adl\u0131 proteinin etkinli\u011fini bloke etmektedir. Eculizumab ve Ravulizumab\u2019\u0131n bu blokaj sayesinde kan damarlar\u0131ndaki alyuvar y\u0131k\u0131m\u0131n\u0131 (intravask\u00fcler hemoliz) \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azaltabildi\u011fi, \u00e7e\u015fitli bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar taraf\u0131ndan ortaya konmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Eculizumab\/Ravulizumab ile tedavi edilen PNH hastalar\u0131nda bu sayede ya\u015fam kalitesinde ciddi d\u00fczeyde bir iyile\u015fme g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu durum, hemoglobin de\u011ferleri normale d\u00f6nmeyen hastalarda dahi izlenebilmi\u015ftir. Bu da anemi ile m\u00fccadelede yol kat etmenin \u00f6tesinde k\u0131smen de kan y\u0131k\u0131m\u0131n\u0131 (hemoliz) frenleyen bir etkinin s\u00f6z konusu oldu\u011fu sav\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmektedir.<\/p>\n<p>Alyuvar bozumunun azalmas\u0131n\u0131n di\u011fer sonu\u00e7lar\u0131 aras\u0131nda, transf\u00fczyon gereksiniminde, anemide, bitkinlikte (h\u00e2lsizlik) ve kriz \u015feklindeki kar\u0131n a\u011fr\u0131lar\u0131nda g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr bir gerileme ile tansiyon (arteriyel hipertansiyon) ve akci\u011fer y\u00fcksek tansiyonunda (pulmoner hipertansiyon) d\u00fc\u015f\u00fc\u015f g\u00f6zlenebilmi\u015ftir. Ayr\u0131ca bu \u00e7al\u0131\u015fmalarda b\u00f6brek i\u015flevinde \u00f6nceden bozukluk olan vakalarda b\u00f6brek i\u015flevinin de d\u00fczeldi\u011fi, hatta normale d\u00f6nebildi\u011fi belirlenmi\u015ftir.<\/p>\n<div id=\"attachment_1605\" style=\"width: 554px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-1605\" class=\"wp-image-1605\" src=\"https:\/\/aa-pnh.org\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/ecu_verb_web-e1564826894856.gif\" alt=\"PNH tedavisi: eculizumab ile PNH semptomlar\u0131nda iyile\u015fme\" width=\"544\" height=\"319\" \/><p id=\"caption-attachment-1605\" class=\"wp-caption-text\"><em>\u015eekil 5: PNH tedavisinde Eculizumab\u2019\u0131n etkisi<\/em><\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Bir Eculizumab\/Ravulizumab tedavisini anlaml\u0131 k\u0131lan t\u0131bbi durumlardan (endikasyonlar) baz\u0131lar\u0131:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Damar i\u00e7i p\u0131ht\u0131la\u015fma<\/li>\n<li>Kriz \u015feklindeki kar\u0131n a\u011fr\u0131lar\u0131<\/li>\n<li>Hemolitik krizler<\/li>\n<li>PNH\u2018ye ba\u011fl\u0131 b\u00f6brek i\u015flevi bozuklu\u011fu<\/li>\n<li>Transf\u00fczyon gereksinimi<\/li>\n<li>PNH\u2019nin beraberinde getirdi\u011fi akci\u011fer y\u00fcksek tansiyonu (pulmoner hipertansiyon)<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\"><\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Tedavinin hedefi, hayati tehlike i\u00e7eren, a\u011f\u0131r komplikasyonlardan ve ilgili organlarda olu\u015fabilen sekellerden (hastal\u0131k sonras\u0131 doku \/ i\u015flev bozuklu\u011fu) ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/strong> Eculizumab\/Ravulizumab hastaya inf\u00fczyon halinde damar yolundan (intraven\u00f6z), hastaneye yat\u0131\u015f gerekmeksizin verilir. Eculizumab inf\u00fczyonu genellikle ilk d\u00f6rt hafta boyunca haftada bir doyurucu dozda, akabinde iki haftada bir idame tedavisi olarak y\u00fcklenir Buna kar\u015f\u0131n Ravulizumab doyurucu dozda iki hafta aral\u0131kla iki defa, ard\u0131ndan idame tedavisi kapsam\u0131nda 8 haftada bir y\u00fcklenir. Eculizumab\u2019\u0131n aksine, Ravulizumab\u2019\u0131n dozaj\u0131 v\u00fccut kilosuna oranla belirlenir. \u0130nf\u00fczyon s\u00fcresi de dozaja ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130la\u00e7 onay\u0131na y\u00f6nelik klinik ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n verileri ve uzun vadede tedaviye dair g\u00fcncel analizler, burada genel olarak hastalar a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok iyi kald\u0131rabilen tedavilerin s\u00f6z konusu oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. \u00c7ok s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan yan etki olarak ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131, sadece tedavinin ba\u015flar\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kar. S\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan yan etkiler ise enfeksiyonlar, kan de\u011ferlerinde de\u011fi\u015fim, uykusuzluk, sindirim \u015fik\u00e2yetleri, cilt sorunlar\u0131, gribi and\u0131ran belirtiler, h\u00e2lsizlik ve ba\u015fka birtak\u0131m yan etkilerdir.<\/p>\n<p>Kompleman sistemi bask\u0131land\u0131\u011f\u0131 zaman v\u00fccut kendini belirli birtak\u0131m bakteriler (meningokoklar) kar\u015f\u0131s\u0131nda yeterince koruyamaz. Bu bakterilerse kan zehirlenmesine ve bakteriyel menenjite neden olabilmektedir. O nedenle bir Eculizumab\/Ravulizumab tedavisinde ayn\u0131 zamanda meningokoklara kar\u015f\u0131 a\u015f\u0131 yapt\u0131rmak \u015fartt\u0131r. Bu kapsamda iki ayr\u0131 a\u015f\u0131 (Menveo\u00ae\/Nimenrix\u00ae ve Bexsero\u00ae\/Trumenba\u00ae) yapt\u0131rmak suretiyle olabildi\u011fince fazla meningokok t\u00fcr\u00fc (tedavi ba\u015flarken A, C, W135, Y ve tedavi devam ederken B) kar\u015f\u0131s\u0131nda bir korunma sa\u011flanmas\u0131 \u00f6nerilmektedir. Ancak %100 korunman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 da bilinmelidir. Bu a\u015f\u0131lar \u00fc\u00e7 y\u0131lda bir tazelenmelidir.<\/p>\n<p><strong>Y\u00fcksek ate\u015f (v\u00fccut \u0131s\u0131s\u0131 &gt; 38,0 \u00b0C), d\u00f6k\u00fcnt\u00fc, yo\u011fun bir hastal\u0131k hissi veya ense sertli\u011fi gibi belirtiler g\u00fcndeme gelirse olabildi\u011fince \u00e7abuk bir bi\u00e7imde bir \u201e\u00f6n m\u00fcdahale\u201c (\u00f6r. 750 mg siprofloksasin ile) uygulamak ve derhal bir doktora ula\u015farak tan\u0131lama s\u00fcrecini ba\u015flatmak, gerekiyorsa ilave bir antibiyotik tedavisine girmek b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Nisan 2019&#8217;dan beri siprofloksasin sadece ciddi enfeksiyonlar i\u00e7in kullan\u0131lmaktad\u0131r. Hayat\u0131 tehdit eden meningokok enfeksiyonu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda, bu vakada bu ilac\u0131n bir defaya mahsus kullan\u0131m\u0131 hakl\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Alternatif olarak, amoksisilin\/klavulanik asit 1000 mg ile &#8220;stand-by tedavisi&#8221; d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir.<\/strong><\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmalarda, PNH hastalar\u0131n\u0131n ilk Eculizumab\/Ravulizumab dozunu ald\u0131ktan sonra artan ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131ndan \u015fik\u00e2yet ettikleri dikkati \u00e7ekmi\u015ftir. Bu esasen ilac\u0131n arzu edilen y\u00f6nde etkili oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Alyuvar h\u00fccre y\u0131k\u0131m\u0131n\u0131n azalmas\u0131, v\u00fccutta daha fazla azot monoksit (NO) bulunmas\u0131n\u0131 ve b\u00f6ylelikle damarlar\u0131n tekrar geni\u015flemesini beraberinde getirecektir, fakat v\u00fccut \u00f6nce bu normal duruma yeniden al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Ancak Eculizumab\/Ravulizumab tedavisi hasta h\u00fccrelerin say\u0131s\u0131n\u0131 azaltmaz ve hastal\u0131\u011f\u0131 iyile\u015ftirmez. Aksine, antikor korumas\u0131, y\u0131k\u0131lan hasta alyuvar say\u0131s\u0131n\u0131 da azaltaca\u011f\u0131ndan, kanda daha fazla say\u0131da bulunacakt\u0131r. Bu ba\u011flamda, bu PNH eritrositlerinin say\u0131s\u0131nda art\u0131\u015f da bu tedavinin etkili oldu\u011funun bir g\u00f6stergesidir. Doz aral\u0131klar\u0131na d\u00fczenli uyulmas\u0131 da (14\u00b12 g\u00fcnde bir Eculizumab, 8\u00b11 haftada bir Ravulizumab), hasta h\u00fccrelerin s\u00fcrekli korunmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak ve s\u00f6z\u00fc edilen PNH komplikasyonlar\u0131ndan (ani hemolitik n\u00fcks) ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in \u015fartt\u0131r.<\/p>\n<p>Hasta alyuvarlar\u0131n y\u0131k\u0131m\u0131ndaki azalma, idrarla v\u00fccuttan daha az hemoglobin ve dolay\u0131s\u0131yla demir at\u0131lmas\u0131na, hatta belki de hi\u00e7 at\u0131lmamas\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131r. B\u00f6brekler kanal\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fen bu kronik demir kayb\u0131n\u0131n ortadan kalkmas\u0131yla Eculizumab\/Ravulizumab tedavisinde kimi PNH hastalar\u0131n\u0131n demir rezervinde bir art\u0131\u015f g\u00f6zlenmektedir. Bu y\u00fczden bu hastalar\u0131n, \u00f6zellikle e\u015flik eden ilgili bir aplastik anemi mevcutsa d\u00fczenli olarak kontrolden ge\u00e7ip, ba\u015flanm\u0131\u015f olabilen bir demir takviyesi tedavisini yar\u0131da b\u0131rakmalar\u0131 ve gerekiyorsa bu fazla demiri \u015felasyon tedavisi diye an\u0131lan bir m\u00fcdahaleyle b\u00fcnyelerinden atmalar\u0131 g\u00fcndeme gelebilir.<\/p>\n<p>Eculizumab\/Ravulizumab tedavisiyle kan damarlar\u0131n\u0131n i\u00e7indeki h\u00fccre y\u0131k\u0131m\u0131 (intravask\u00fcler hemoliz) ba\u015far\u0131yla frenlense de, bu kez de kompleman sisteminin \u00f6nc\u00fcleriyle y\u00fcklenmenin tetikledi\u011fi, hastal\u0131kl\u0131 alyuvarlar\u0131n damarlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda a\u011f\u0131r a\u011f\u0131r imhas\u0131 (<a id=\"extravashaem\"><\/a>ekstravask\u00fcler hemoliz) odakl\u0131 yeni bir s\u00fcre\u00e7 ba\u015flamaktad\u0131r. Bu durumu \u00f6zel birtak\u0131m kan testleri (\u00f6rn. Coombs testi) ortaya koyabilmektedir. Yeni tedavi stratejileri kapsam\u0131nda bu s\u00fcre\u00e7ten, kompleman sisteminin erken blokaj\u0131 yoluyla (\u00f6rn. onay\u0131 al\u0131nm\u0131\u015f bulunan Pegcetacoplan veya halen klinik deneme evresinde olan Iptacopan ile) ka\u00e7\u0131nma olana\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<h3><span style=\"color: #f9a801;\">5.3 Semptomatik tedavi<\/span><\/h3>\n<p>Eculizumab\/Ravulizumab\/Pegcetacoplan ile uygulanan \u00f6zel PNH tedavisi d\u0131\u015f\u0131nda, ya\u015fanan \u015fik\u00e2yetlere m\u00fcdahale odakl\u0131 ba\u015fka tedavi olanaklar\u0131 da bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Anemi semptomlar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda eritrosit konsantreleri verilebilir. Her ne kadar transf\u00fczyon ile birlikte hastaya ister istemez ufak miktarda kompleman \u00f6\u011feleri veriliyorsa da, bu miktar, kompleman tetikli hemolize olanak tan\u0131yacak d\u00fczeyde de\u011fildir. Bu durum trombosit konsantreleri kullan\u0131m\u0131nda da ayn\u0131 \u015fekilde ge\u00e7erlidir (<a href=\"https:\/\/aa-pnh.org\/tr\/hastaliklar\/aplastik-anemi\/#tx\">B\u00f6l\u00fcm 5.5 Kan nakilleri ile &gt;kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131n\u0131z).<\/a><\/p>\n<p>Kemik ili\u011fi yetmezli\u011fi ile do\u011frudan ba\u011flant\u0131l\u0131 olmayan PNH vakalar\u0131 \u201eklasik PNH\u201c olarak an\u0131l\u0131r. M\u00fcdahale edilmemesi halinde bu vakalarda genellikle, b\u00f6brekler kanal\u0131yla s\u00fcrekli hemoglobin kayb\u0131na ba\u011fl\u0131 bir demir eksikli\u011fi g\u00fcndeme gelir. Demir alyuvar yap\u0131m\u0131nda gerekli oldu\u011fu i\u00e7in, b\u00f6yle durumlarda takviyesi de \u015fartt\u0131r. Bu takviye a\u011f\u0131zdan hap \/ tablet \/ preparat olarak ya da damar yolundan inf\u00fczyon yoluyla yap\u0131labilir. A\u011f\u0131zdan al\u0131nan preparatlar g\u00fcnde bir ya da iki g\u00fcnde bir, a\u00e7 karn\u0131na al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca demir, antibiyotiklerle veya mide asidini dengeleyen ila\u00e7larla (antasitler) bir arada al\u0131nmamal\u0131d\u0131r. \u0130lgili bir demir tedavisine ba\u015flama durumunda, demir takviyesi karar\u0131 d\u00fczenli olarak g\u00f6zden ge\u00e7irilmelidir. Bu \u00e7er\u00e7evede doktor kontrollerinde ferritin d\u00fczeylerinin \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc ve takibi yararl\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Alyuvar \u00fcretiminin artt\u0131r\u0131larak telafi edilmesiyle folik aside ve bazen B12 vitaminine de duyulan gereksinim de artar. Burada genel olarak g\u00fcnde \u00f6r. 5 mg folik asit takviyesi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcr. B12 vitamini daha \u00f6nceden \u00f6l\u00e7\u00fclen d\u00fczeyler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda eksiklik durumuna g\u00f6re verilmelidir.<\/p>\n<p>Daha \u00f6nceki klinik ara\u015ft\u0131rmalarda, tromboz riskinin PNH h\u00fccrelerinin miktar\u0131 ve hemolitik aktivitenin \u015fiddeti ile ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011fu g\u00f6zlenmi\u015fti. GPI hasarl\u0131 gran\u00fclositlerin oran\u0131 %50\u2019yi a\u015ft\u0131 m\u0131 ve\/veya LDH de\u011feri normalin \u00fcst s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n 1,5 kat\u0131n\u0131 a\u015ft\u0131 m\u0131, tromboz olu\u015fumunda belirgin bir art\u0131\u015f da g\u00f6ze \u00e7arpm\u0131\u015ft\u0131. Bu grup hastalara \u00f6nleyici ama\u00e7l\u0131 bir antikoag\u00fclan verildi\u011finde \u00e7ok daha nadiren tromboza maruz kalm\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n<p><strong>Bu durumda a\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6nerilerde bulunulmaktad\u0131r:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>P\u0131ht\u0131la\u015fmay\u0131 \u00f6nleyici ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131nda hastaya \u00f6zel karar verilmelidir (hastadan hastaya de\u011fi\u015fir).<\/li>\n<li>Bir Eculizumab\/Ravulizumab tedavisinde \u00f6nleyici ama\u00e7l\u0131 antikoag\u00fclan kullan\u0131m\u0131 gerekli de\u011fildir.<\/li>\n<li>Bir Eculizumab\/Ravulizumab tedavisinden evvel \u00f6nleyici ama\u00e7l\u0131 antikoag\u00fclan kullan\u0131m\u0131na ba\u015flanm\u0131\u015f ise, Eculizumab\/Ravulizumab tedavisinde hemolitik aktivitenin normalle\u015fmesinin ard\u0131ndan bunun da sonland\u0131r\u0131lmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Ancak uzmana dan\u0131\u015fmaks\u0131z\u0131n ilac\u0131 b\u0131rakmaktan kesinlikle ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li>H\u00e2lihaz\u0131rda bir tromboz olu\u015fmu\u015f bulunuyorsa, p\u0131ht\u0131la\u015fmay\u0131 \u00f6nleyici tedaviye ba\u015fvurulmal\u0131d\u0131r. Bunun s\u00fcresi, trombozun v\u00fccutta nerede ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na ve seyrine ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li>Yatalakl\u0131k, uzun s\u00fcreli hareket k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131\u011f\u0131 (al\u00e7\u0131), ameliyatlar ya da uzun (&gt;4-6 saati a\u015fan) otob\u00fcs veya u\u00e7ak seyahatleri gibi riskli durumlarda, g\u00fcncel trombosit d\u00fczeyi \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda \u00f6nleyici ama\u00e7l\u0131 bir antikoag\u00fclasyon (i\u011fne ya da hap ile) uygulanabilir.<\/li>\n<li>Bakteri enfeksiyonlar\u0131 erken fark edilmeli ve savsaklanmaks\u0131z\u0131n antibiyotikle tedavi edilmelidir, zira enfeksiyonlar \u00e7er\u00e7evesinde PNH aniden k\u00f6t\u00fcle\u015ferek bir hemolitik krizle neticelenebilir.<\/li>\n<li>Bir hemolitik krizde hastaya yeterince s\u0131v\u0131 takviyesinde bulunulmal\u0131d\u0131r (hidrasyon). Ayr\u0131ca antibiyotik tedavisi, transf\u00fczyonlar, Eculizumab verilmesi ve \u2013 b\u00f6breklerle ilintili risk s\u00f6z konusu olursa \u2013 kan ar\u0131t\u0131m\u0131 (diyaliz) duruma g\u00f6re gerekebilir.<\/li>\n<li>\u0130stisnai durumlarda, e\u015flik eden kemik ili\u011fi bozukluklar\u0131, kemik ili\u011fi zay\u0131fl\u0131klar\u0131 (kemik ili\u011fi yetmezli\u011fi) ya da b\u00f6brek ba\u011flant\u0131l\u0131 (renal) anemi vakalar\u0131nda, hastaya Eritropoetin veya G-CSF gibi kan \u00fcretimine y\u00f6nelik (hematopoetik) b\u00fcy\u00fcme fakt\u00f6rleri verilmesi de anlaml\u0131 olabilir.<\/li>\n<li>Kemik ili\u011fi yetmezli\u011fi (aplazi) PNH\u2019den daha \u00f6ncelikli oldu\u011funda, duruma g\u00f6re bir imm\u00fcnsupresif tedavi ya da k\u00f6k h\u00fccre yahut kemik ili\u011fi nakli g\u00fcndeme gelebilir (<a href=\"https:\/\/aa-pnh.org\/tr\/hastaliklar\/aplastik-anemi\/#aatherapie\">bak\u0131n\u0131z B\u00f6l\u00fcm 5<\/a>).<\/li>\n<\/ul>\n<p>Ayr\u0131ca bir de, tedaviden sorumlu hematologla, \u00f6zellikle pn\u00f6mokoklar\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 akci\u011fer iltihab\u0131 ve influenza vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 grip hastal\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131 g\u00fcncel a\u015f\u0131 durumu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmelidir.<\/p>\n<h3><span style=\"color: #f9a801;\">5.4 PNH\u2019nin \u015fifas\u0131<\/span><\/h3>\n<p>PNH\u2019de \u015fifa \u00fcmidi sunabilen (k\u00fcratif yakla\u015f\u0131m i\u00e7eren) tek tedavi, allojenik kemik ili\u011fi ya da k\u00f6k h\u00fccre naklidir. Fakat bu tedavi kapsam\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan komplikasyon (morbidite) ve \u00f6l\u00fcm oranlar\u0131 (mortalite) da k\u00fc\u00e7\u00fcmsenemez d\u00fczeydedir. Bu nedenle de nakil y\u00f6n\u00fcndeki bir tedavi karar\u0131 (endikasyon) b\u00fcy\u00fck bir titizlikle al\u0131nmal\u0131d\u0131r, hele de Eculizumab\/Ravulizumab ve Pegcetacoplan ile ger\u00e7ekle\u015ftirilebilen antikor tedavisi \u00e7\u0131kat\u0131\u011f\u0131ndan beri.<\/p>\n<p><strong>Bir k\u00f6k h\u00fccre naklini anlaml\u0131 k\u0131lan t\u0131bbi gerek\u00e7eler \u015funlard\u0131r:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Tekrar tekrar g\u00f6r\u00fclen, hayati tehlike i\u00e7eren ve ba\u015fka hi\u00e7bir tedaviye yan\u0131t vermeyen tromboembolikkomplikasyonlar<\/li>\n<li>Transf\u00fczyonlar gerektiren, tedaviyle etki edilemeyen (refrakter), \u00e7ok a\u011f\u0131r hemolitik anemi varl\u0131\u011f\u0131<\/li>\n<li>Halihaz\u0131rda nakil gerek\u00e7esi sunan bir aplastik anemi (AA) ya da myelodisplastik sendrom (MDS) vakas\u0131nda PNH klonu varl\u0131\u011f\u0131<\/li>\n<li>Bir immuns\u00fcpresif tedavinin t\u0131bben \u00f6nerilmedi\u011fi durumda aplastik anemiye veya myelodisplastik sendroma d\u00f6n\u00fc\u015fme<\/li>\n<\/ul>\n<h3><span style=\"color: #f9a801;\">5.5 Gelece\u011fe bak\u0131\u015f<\/span><\/h3>\n<p>Halen, kompleman sistemini bask\u0131layan bir\u00e7ok yeni madde <a href=\"https:\/\/aa-pnh.org\/erkrankungen\/klinische-studien\/\">klinik ara\u015ft\u0131rmalar <\/a> kapsam\u0131nda incelenmektedir. En son, Aral\u0131k 2021\u2019de kompleman C3 inhibit\u00f6r\u00fc (engelleyicisi) Pegcetacoplan (Aspaveli\u00ae), en az 3 ayl\u0131k bir Eculizumab veya Ravulizumab tedavisine ra\u011fmen hala t\u0131bben anlaml\u0131 bir anemiye sahip olan PNH hastalar\u0131 i\u00e7in subkutan (deri alt\u0131na) inf\u00fczyon \u015feklinde kullan\u0131m onay\u0131 alm\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r. Ba\u015fka ila\u00e7lar da, \u00f6zellikle oral tedaviler (\u00f6r. Iptacopan) \u00fcmit verici sonu\u00e7lar sergilemektedir.<\/p>\n<h2><a name=\"pnhprognose\"><\/a><span style=\"color: #f9a801;\">6 Prognoz<\/span><\/h2>\n<p>Eculizumab\/Ravulizumab tedavisinin tromboembolik olaylar\u0131 belirgin bir bi\u00e7imde azaltmas\u0131 sayesinde, PNH hastalar\u0131 toplumun geri kalan\u0131na yak\u0131n bir ya\u015fam s\u00fcresine sahip olabilmektedir.<\/p>\n<h2><a name=\"pnhkinderwunsch\"><\/a><span style=\"color: #f9a801;\">7 \u00c7ocuk arzusu \/ Gebelik<\/span><\/h2>\n<p>Daha birka\u00e7 y\u0131l \u00f6ncesine kadar PNH hastalar\u0131na gebelik \u00f6nerilmemekteydi, zira bir\u00e7ok vakada gerek annede gerekse \u00e7ocukta hayati tehlike i\u00e7eren komplikasyonlar g\u00f6r\u00fclmekteydi. Fakat antikor tedavisi bu riski \u00f6nemli oranda d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcnce aile planlamas\u0131 konusu yeniden bir anlam kazand\u0131. Art\u0131k elimizde Eculizumab tedavisi s\u0131ras\u0131nda gebelik \u00fczerine bulgular mevcuttur. Bunlar, vaka say\u0131lar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck olmakla birlikte, epey cesaretlendirici sonu\u00e7lar sergilemektedir. Gebelik s\u00fcre\u00e7lerinin b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde komplikasyonsuz ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 ve t\u00fcm \u00e7ocuklar\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 oldu\u011fu g\u00f6zlenmektedir. Yine de \u00e7ocuk arzusu ya da gebelik planlan\u0131rken hematolojik ve jinekolojik birimleri olan uzman bir merkezle ba\u011flant\u0131ya ge\u00e7ilerek, hastan\u0131n ki\u015fisel risk profilinin belirlenmesini ve gerekli hallerde de Eculizumab dozunun de\u011fi\u015ftirilmesini g\u00f6zetmek isabetli olacakt\u0131r.<\/p>\n<h2><a name=\"pnhregister\"><\/a><span style=\"color: #f9a801;\">8 Kay\u0131t<\/span><\/h2>\n<p>PNH a\u015f\u0131r\u0131 ender g\u00f6r\u00fclen bir hastal\u0131k oldu\u011fundan dolay\u0131, hastal\u0131\u011fa ve tedavisine y\u00f6nelik anlaml\u0131 bilgiler ancak uluslararas\u0131 \u00e7apta olabildi\u011fince fazla say\u0131da PNH hastas\u0131n\u0131n verilerinin de\u011ferlendirilmesiyle kazan\u0131labilir. Bu maksatla uluslararas\u0131 bir PNH hasta kayd\u0131 (sicili) olu\u015fturulmu\u015ftur. Burada hasta onay\u0131 \u00fczerine 6 ayda bir hastal\u0131\u011f\u0131n seyrine ve ya\u015fam kalitesine y\u00f6nelik veriler anonimle\u015ftirilerek kaydedilmektedir. Hastal\u0131k \u00fczerine yeni bilgilerin ancak bu tip veriler \u00fczerinden edinilebilece\u011fi, tedavinin de bu sayede geli\u015ftirilebilece\u011fi dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, m\u00fcmk\u00fcnse t\u00fcm PNH hastalar\u0131ndan verilerini bu kayda aktarmalar\u0131n\u0131n istenmesi de herhalde do\u011fald\u0131r.<\/p>\n<p><strong>S\u0130Z DE KATILIN!<\/strong><\/p>\n<p>Sorular\u0131n\u0131z olmas\u0131 durumunda l\u00fctfen e-posta kanal\u0131yla Prof. Dr. med. Alexander R\u00f6th (<a href=\"mailto:alexander.roeth@ukessen.de\">alexander.roeth@uk-essen.de<\/a>) veya Prof. Dr. med. Hubert Schrezenmeier (<a href=\"mailto:h.schrezenmeier@blutspende.de\">h.schrezenmeier@blutspende.de<\/a>) ile ba\u011flant\u0131ya ge\u00e7iniz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Paroksismal nokturnal hemoglobin\u00fcri (PNH) 1 PNH nedir? 2 Belirtiler 3 Tan\u0131 4 Klinik seyir 5 Tedavi 6 Prognoz 7 \u00c7ocuk arzusu \/ Gebelik 8 Kay\u0131t &nbsp; 1 PNH nedir? 1.1 Genel bilgiler Paroksismal nokturnal hemoglobin\u00fcri (PNH), ayn\u0131 aplastik anemi gibi \u00e7ok ender g\u00f6r\u00fclen, t\u0131bbi manada&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"parent":6464,"menu_order":20,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-6476","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/aa-pnh.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6476","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/aa-pnh.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/aa-pnh.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aa-pnh.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aa-pnh.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6476"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/aa-pnh.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6476\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6691,"href":"https:\/\/aa-pnh.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6476\/revisions\/6691"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/aa-pnh.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6464"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/aa-pnh.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6476"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}