Chức năng của tủy xương

1 Chức năng của tủy xương

2 Tế bào gốc tủy xương và môi trường xung quanh

3 Rối loạn chức năng tủy xương (suy tủy xương)

1 Chức năng của tủy xương

Bên trong xương phẳng có tủy xương, nơi sản xuất tất cả các tế bào máu. Có ba loại tế bào: hồng cầu (erythrocytes), bạch cầu (leukocytes) và tiểu cầu (thrombocytes).

• Các hồng cầu chứa chất màu máu hemoglobin, chất này tạo cho chúng màu đỏ đặc trưng. Hemoglobin rất quan trọng cho việc vận chuyển oxy từ phổi đến các mô cơ thể (mô ngoại vi) và vận chuyển carbon dioxide từ ngoại vi trở lại phổi.
• Các tế bào máu trắng có chức năng bảo vệ hệ miễn dịch và bảo vệ cơ thể khỏi các bệnh nhiễm trùng, ví dụ như do vi-rút, vi khuẩn, nấm. Chúng được chia thành tế bào hạt và tế bào lympho.
• Các tiểu cầu rất quan trọng cho quá trình cầm máu.

Tủy xương liên tục sản xuất các tế bào máu mới, sau quá trình trưởng thành, các tế bào này sẽ đi vào máu (xem hình 1). Chúng chỉ có tuổi thọ hạn chế: tuổi thọ của hồng cầu là khoảng 4 tháng, của bạch cầu chỉ vài giờ và của tiểu cầu là vài ngày.

Sơ đồ hình thành máu (đơn giản hóa)

Thông thường, các cơ chế điều tiết sẽ sản xuất số lượng tế bào máu mới mà cơ thể cần. Ví dụ, khi số lượng hồng cầu giảm do thiếu máu (anemia) hoặc chảy máu, cơ thể sẽ tăng cường sản xuất hồng cầu. Khi cơ thể phải chống lại nhiễm trùng, tủy xương sẽ sản xuất nhiều bạch cầu hơn.

2 Tế bào gốc tủy xương và môi trường xung quanh

Tủy xương chứa một số lượng rất nhỏ tế bào gốc máu, từ đó hình thành các tế bào máu mới. Không chỉ các tế bào trưởng thành hoàn toàn được sản xuất, mà các tế bào gốc mới cũng liên tục được sản xuất để duy trì chu kỳ tái tạo liên tục này.
Nếu tế bào gốc không bị tổn thương và môi trường xung quanh tế bào gốc, được gọi là hốc tế bào gốc, vẫn còn nguyên vẹn, thì quá trình sản xuất tế bào máu và tế bào gốc khỏe mạnh có thể diễn ra bình thường. Nếu chỉ một trong hai thành phần này bị lỗi, sẽ dẫn đến rối loạn sản xuất tế bào, thậm chí là suy tủy xương hoàn toàn.

3 Rối loạn chức năng tủy xương (suy tủy xương)

Nếu quá trình sản xuất tế bào trong tủy xương bị rối loạn, sẽ không thể sản xuất đủ số lượng tế bào máu (tủy xương giảm sản). Tùy thuộc vào việc sản xuất hồng cầu, bạch cầu hoặc tiểu cầu bị rối loạn, các triệu chứng như xanh xao, dễ bị nhiễm trùng hoặc chảy máu sẽ xuất hiện. Nếu sự hình thành của cả ba loại tế bào bị rối loạn (pancytopenia), người ta gọi đó là suy tủy xương (aplasia tủy xương).